Chủ đề

Lịch bài viết

June 2018
M T W T F S S
« Apr    
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
252627282930  

« | - | »

Xếp hàng trên tàu Container

By Capt. Trai | July 5, 2013

Tàu CONTAINER là tàu chuyên dùng để chở các thùng hàng(gọi nôm là các CÔNG). Ý tưởng đóng hàng vào các CÔNG vuông vắn trước khi xếp xuống hầm tàu đã có từ những năm 50~60(1960) của thế kỷ trước.Ưu điểm của phương thức này là rút ngắn thời gian xếp dỡ hai đầu bến; giảm thiểu hư hỏng, nhuốm bẩn và mất mát hàng hóa. Hàng có thể xếp từ kho của người gửi hàng và dỡ tại kho của người nhận hàng.

Lúc đầu, người ta chở các CÔNG hàng kết hợp với hàng hóa khác trên tàu. Nhưng do tính ưu việt cao của phương thức vận chuyển này, nên các tàu chuyên dụng đã nhanh chóng ra đời.

Ngày nay, tàu container thế hệ mới có thể chở được hàng chục ngàn hay vài chục ngàn CÔNG không còn xa lạ.

CÔNG chứa hàng có đặc điểm gì?

CÔNG chứa hàng là một hộp hình chữ nhật, thường làm bằng thép. Có khả năng bảo vệ hàng hóa xếp bên trong, tránh được va đập và tác động của môi trường biển. Các góc của CÔNG làm bằng thép đúc, gắn kết với bộ khung sườn chắc chắn, có thể chịu được sức nén của hàng chục tấn hàng xếp bên trong và sức đè của nhiều CÔNG đầy hàng khác xếp chồng lên trên nó.. Bốn góc CÔNG được khoét sẵn lỗ(rãnh) dùng để gắn kết CÔNG với sàn hầm tàu, nắp hầm hàng hay chằng buộc các CÔNG với nhau thành một khối vững chắc trên tàu.

Kích thước và sức chở của CÔNG ra sao?

Ban đầu,  kích thước của CÔNG phụ thuộc vào ý tưởng của mỗi người gửi hàng và  kích thước hàng hóa chứa bên trong nó..

Thực tế đòi hỏi  sự chuẩn hóa kích thước các CÔNG để thuận tiện chuyển đổi và sắp xếp chúng trên phương tiện vận chuyển(xe-tàu) của các chủ phương tiện khác nhau. Bởi vậy, CÔNG  tiêu chuẩn(ISO) đã ra đời.

Hiện nay CÔNG  phổ biến là loại CÔNG 20-foot và 40-foot.

CÔNG 20-foot có chiều dài 20 feet, chiều rộng 8 feet, chiều cao 8 feet 6 inch

Công 40-foot có chiều dài 40 feet, chiều rộng 8 feet, chiều cao 8 feet 6 inch.

CÔNG tiêu chuẩn 20-foot nếu xếp đầy hàng,  trọng lượng toàn bộ(Gross weight ) là  24 tấn. Công tiêu chuẩn 40-foot, nếu xếp đầy hàng, trọng lượng toàn bộ là 32 tấn. Sức chịu nén của CÔNG tiêu chuẩn là 192 tấn. Như vậy CÔNG 20’, có thể xếp chồng được 8 lớp; CÔNG 40’, có thể xếp chồng được 6 lớp.

Theo qui định, CÔNG phải được kiểm tra và bảo trì định kỳ theo yêu cầu Đăng kiểm. Sức chiu nén cụ thể của mỗi CÔNG được ghi rõ trong báo cáo kiểm tra định kỳ của Đăng kiểm, gắn kèm theo CÔNG.

Ngoài CÔNG tiêu chuẩn, còn tồn tại một số CÔNG ngoài tiêu chuẩn do chúng có kích thước khác nhau như CÔNG cao; CÔNG dài, CÔNG ngắn và  CÔNG thấp…do yêu cầu thiết kế vì mục đích phục vụ chuyên tuyến của chúng.

Hàng gì xếp trong CÔNG ?

Hàng được phép chở trên biển đều có thể xếp vào CÔNG để chở. CÔNG chở hàng bách hóa thông thường gọi là CÔNG Bách hóa(General cargo container). CÔNG chở hàng đông lạnh gọi là CÔNG Đông lạnh(Refregerated container). CÔNG chở hàng rời gọi là CÔNG hàng rời(Bulk container). CÔNG chở két-bồn gọi là CÔNG Két-Bồn(Tank container)…

Thế nào là một TEU?

Mỗi CÔNG tiêu chuẩn 20-foot gọi là một TEU(Twenty-Equivalent-Unit ). TEU 40-foot, còn gọi là 1 FEU(Forty-Equivalent-Unit). TEU40’ = 2 TEU20’

Người ta còn dùng TEU 20’ làm đơn vị biểu thị độ lớn của tàu Container. Thí dụ tàu 5.000 TEU, tàu 10.000 TEU hay tàu 15.000 TEU…

Các kí hiệu bên ngoài CÔNG nói lên điều gì?

Để chỉ rõ đặc điểm của mỗi CÔNG, người ta dùng các ký tự(A,B,C..) và chữ số(1,2,3..) để biểu thị Chủ sở hữu, loại thiết bị, số đăng ký, số tra cứu, mã quốc gia, kích thước và chủng loại CÔNG. Dãy chữ và số nêu trên được ghi rõ trên cửa của mỗi CÔNG.

Ngoài ra, còn có các thông tin cần thiết với người chuyên chở như sau:

-Trọng lượng toàn bộ (GROSSWEGHT ) cho biết trọng lượng tối đa khi chở đầy

-Trọng lượng vỏ CÔNG(TARE) cho biết trọng lượng của CÔNG rỗng

-Trọng lượng tịnh(NETWEIGHT) cho biết trọng lượng hàng tối đa xếp bên trong

-Dung tích CÔNG(CUBIC) cho biết dung tích dùng để xếp hàng của CÔNG

-Mác xác nhận an toàn của Container(CSC SAFETY APPROVAL)

-Mác xác nhận kiểm tra của Đăng kiểm(INSPECTION SOCIETIES)

-Mác niêm phong của Hải quan(CUSTOMS SEAL)

CÔNG xếp trên tàu ra sao ?

Người ta đã thiết kế sẵn vị trí để xếp các CÔNG trên tàu. Chiều dài CÔNG được xếp theo chiều dọc tàu. CÔNG dưới cùng được xếp trên bệ thiết kế sẵn cho nó. Bốn góc bệ được gia cường bằng thép dày để tăng sức chịu nén của bệ. Bệ CÔNG còn là phương tiện để gắn kết CÔNG với đáy hầm hàng(tanktop) hay với nắp hầm(hatchcover). Mặt trên của mỗi CÔNG sẽ là sàn (boong) dùng để xếp các CÔNG khác lên trên nó

Như vậy, CÔNG được xếp theo từng KHOANG hầm(bay) (tính từ mũi đến lái); theo từng HÀNG(row)(tính từ tâm trục dọc tàu sang phải hay trái); và theo từng LỚP(tier) (tính từ đáy hầm hay mặt boong chính lên phía trên).

Làm thế nào để xác định vị trí của một CÔNG trên tàu?

Người ta qui định dùng số KHOANG(bay)-số HÀNG(row)-số LỚP(tier) để xác định vị trí của một CÔNG trên tàu.

KHOANG(bay) được đánh số thứ tự bắt đầu từ Mũi đến Lái. KHOANG nằm xa nhất  phía trước Mũi tàu mang số 01. KHOANG tiếp theo là số 03, số 05, số 07…Các KHOANG(bay) này mang số lẻ khi xếp CÔNG 20’.  Và các KHOANG(bay) xếp CÔNG 40’ sẽ mang  số chẵn (02, 04, 06, 08…). KHOANG 01~03 tương ứng với KHOANG 02.

HÀNG(row) được đánh số thứ tự bắt đầu từ tâm trục dọc tàu sang phải hay trái. Các CÔNG nằm bên phải trục dọc mang số lẻ(01, 03, 05,…),; tương tự,  các CÔNG nằm bên trái, mang số chẵn(02, 04, 06,…)

LỚP(tier) đầu tiên được tính từ đáy hầm đối với CÔNG xếp trong hầm hàng. Đối với CÔNG xếp trên boong, lớp đầu tiên tính từ mặt boong chính. Người ta qui định CÔNG nằm sát đáy hầm mang số 02, các lớp CÔNG  bên trên liền kề nó mang số 04, 06, 08, 10…CÔNG xếp trên mặt boong chính mang số 80, tiếp theo là 82, 84, 86, 88…

Thí dụ tìm vị trí CÔNG mang số : 010582

Công nằm ở KHOANG 01 là khoang đầu tiên ở trước Mũi tàu; 01 là số lẻ nên là loại CÔNG 20’. CÔNG nằm ở HÀNG thứ 5 tính từ tâm trục dọc tàu, về phía bên mạn phải. Và CÔNG thuộc LỚP thứ 2 tính từ mặt boong chính

Thí dụ tìm vị tri CÔNG mang số 080202

CÔNG nằm ở KHOANG 08, khoang chẵn nên là loại CÔNG 40’. Khoang 08 tương ứng với khoang 17~19(nếu xếp công 20’). CÔNG nằm ở HÀNG 02, tính từ tâm trục dọc về bên trái(số chẵn). CÔNG thuộc LỚP nằm sát đáy hầm hàng(tanktop) vì mang số 02.

Làm gì sau khi nhận kế hoạch xếp CÔNG hàng lên tàu?

Đặc điểm của tàu CÔNG là chạy chuyên tuyến và phải duy trì chính xác lịch ra vào bến.. Để bảo đảm lịch trình, người ta thường bố trí  bộ phận lập sơ đồ xếp hàng trên bờ(Terminal Planner) giúp tàu lập sơ đồ xếp hàng. Tàu sẽ được thông báo sơ đồ xếp hàng trước mỗi khi tàu đến bến.

Mặc dù sơ đồ xếp hàng do bộ phận xếp hàng bến cảng lập nhưng thuyền trưởng/đại phó tàu vẫn là người chịu trách nhiệm pháp lý về sơ đồ xếp hàng và an toàn tàu.

Khi nhận sơ đồ xếp hàng, đại phó tàu phải:

1)      làm rõ thứ tự các CÔNG cần xếp-dỡ ở mỗi bến cảng khác nhau. Chú ý thứ tự xếp “cảng dỡ trước xếp sau”, phòng tránh việc đảo hàng hay chuyển tải.

2)      làm rõ trọng lượng của các CÔNG(nặng, nhẹ, quá tải..). Chú ý tuân thủ qui tắc: xếp “nặng dưới, nhẹ trên”.

3)      làm rõ trường hợp xếp hỗn hợp giữa CÔNG 20’ và 40’. Chú ý không xếp 2 CÔNG 20’ bên trên 1 CÔNG 40’ vì hạn chế về chằng buộc.

4)      làm rõ các CÔNG không tiêu chuẩn về kích thước. Chú ý vị trí xếp sao cho tận dụng tốt dung tích và bảo đảm nguyên tắc an toàn về chằng buộc. Khi xếp dưới hầm, cần chú ý giới hạn chiều cao của nắp hầm hàng.

5)      làm rõ hàng trong CÔNG là hàng thông thường, hàng nguy hiểm, hàng đông lạnh…Chú ý vị trí sắp xếp phải phù hợp với đặc tính hàng hóa. Hàng nguy hiểm phải phải có đủ hồ sơ giấy tờ chỉ rõ đặc tính hàng hóa, hướng dẫn cách sắp xếp và cách ứng phó khi sự cố theo IMDG code..Hàng động lạnh phải xếp đúng khu vực có nguồn điện cung cấp, tránh xếp bên ngoài mạn, thiết bị lạnh phải hoạt động tốt…

6)      làm rõ trọng lượng các chồng(stack) CÔNG. Chú ý sức chịu tối đa của đáy hầm, súc chịu tối đa nắp hầm, sức chịu tối đa của CÔNG nằm dưới cùng. Đảm bảo nguyên tắc “không quá tải” đặc biệt đối với CÔNG xếp dưới cùng

7)      làm rõ hiệu số mớn nước và chiều cao ổn định của tàu sau khi xếp theo sơ đồ xếp hàng. Chú ý làm rõ chiều cao ổn định trong suốt hành trình, không quá cao hay quá thấp.

Trước khi xếp hàng cần kiểm tra những gì?

1)      kiểm tra các bệ đỡ CÔNG(corner posts/ sockets), không bị mòn, rỉ , móp méo. Không có rác, bẩn chèn bên trong lỗ. Tất cả ở trạng thái tốt.

2)      các khuyết, tai cố định dùng để chằng buộc(padeyes, D,rings, fixed shackles..) không mòn, rỉ, cong vênh và ở trạng thái tốt.

3)      các ray dẫn hướng(cell guides) dưới hầm phải sạch sẽ, không bị rác bẩn chèn, ép. Không bị cong vênh

4)      các thiết bị, dụng cụ chằng buộc phải đầy đủ về số lượng, có lượng dự trữ tối thiểu, không bị biến dạng, mài mòn, cong vênh. Tăng đơ(turnbuckle), thanh chằng buộc(lashing rod), chốt khóa(twistlock), gù(stacking cone), khóa cầu(bridge fittings)… phải là dụng cụ chằng buộc chuyên dụng của tàu, có giấy chứng nhận của nhà chế tạo.

5)      Dụng cụ thiết bị chằng buộc phải được phân bổ vào các vị trí(KHOANG) phụ hợp để sẵn sàng sử dụng.

6)      phải có sổ tay hướng dẫn chằng buộc container trên tàu(container lashing manual)

Trong khi xếp hàng cần chú ý gì?

1)      chú ý an toàn sinh mạng trong suốt quá trình xếp hàng. Không đứng dưới mã hàng, giữa khe các CÔNG, tránh xa chiều quay của CÔNG. Lưu ý các dụng cụ thiết bị chằng buộc có thể rơi vào người

2)      chú ý phát hiện và từ chối xếp các CỒNG có dấu hiệu quá tải

3)      phát hiện và từ chối xếp các công bị móp méo, biến dạng

4)      chú ý quan sát tình trạng các góc của CÔNG(container corners). Từ chối xếp các CÔNG có các góc bị mòn mỏng, biến dạng, hay có dấu hiệu không an toàn.

5)      lưu ý tránh xếp CÔNG nặng lên trên CÔNG nhẹ. Đặc biệt, không xếp CÔNG nặng lên trên cùng.

6)      chú ý giám sát chiều cao cho phép khi chồng các CÔNG(số lớp tối đa)

7)      cố gắng bố trí các CÔNG trên cùng sao cho bằng phẳng, tránh xếp chúng thành từng khối đơn độc, đặc biệt là các khối CÔNG đơn độc xếp ở bên mạn.

8)      phát hiện sự nhầm lẫn CÔNG giữa các cảng xếp trước-xếp sau, tránh tình trạng đảo CÔNG hay chuyển tải ở cảng dỡ

9)      chú ý phát hiện dấu hiệu không kín nước của các CÔNG

10)  chú ý bảo đảm chiều cao quan sát tối thiểu trên buồng lái

Chằng buộc sau khi xếp hàng ra sao?

Tàu Container phải được trang bị các dụng cụ chằng buộc theo qui định của đăng kiểm. Dụng cụ, thiết bị chằng buộc phải được kiểm tra định kỳ, bảo đảm đủ về số lượng, tốt về chất lượng. Thuyền trưởng phải thường xuyên loại bỏ những dụng cụ, thiết bị chằng buộc nếu phát hiện mòn, biến dạng..hay cảm thấy không đạt tiêu chuẩn. Và phải bổ sung chúng trước mỗi hành trình. Đăng kiểm luôn quan tâm và kiểm tra chúng hàng năm.

Các dụng cụ, thiết bị chằng buộc đều phải có giấy chứng nhận phù hợp và hướng dẫn sử dụng của nhà chế tạo. Không sử dụng các dụng cụ, thiết bị chằng buộc trôi nổi ở thị trường.

Tàu Container phải được trang bị sổ tay hướng dẫn chằng buộc(Container lashing manual).Đại phó phải tham khảo sổ tay hướng dẫn chằng buộc để hướng dẫn công nhân chằng buộc các CÔNG trên tàu sao cho phù hợp với chỉ dẫn.

Không làm khác chỉ dẫn trong sổ tay chằng buộc. Chỉ có tăng cường chứ không được bớt các mối chằng buộc theo qui định.

Kiểm tra chằng buộc trên biển?

Phần lớn tai nạn sự cố tàu container liên quan đến chất lượng chằng buộc. Phải thường xuyên kiểm tra và điều chỉnh dụng cụ chằng buộc hàng ngày trên biển . Phải kiểm tra tình trạng các mối chằng buộc trước mỗi khi nhận được tin thời tiết xấu. Phải chú ý giảm lắc khi tàu hành hải trong thời tiết xấu.

 

 

 

Topics: An toàn hàng hải, Hành hải, Quản lý tàu | 6 Comments »

6 lời bình to “Xếp hàng trên tàu Container”

  1. vũ đình thành Says:
    June 5th, 2015 at 5:14 am

    thật rõ ràng và dễ hiểu

  2. vu van hồng Says:
    July 19th, 2016 at 2:47 pm

    e chua hieu cách tính bay chăn la như thê nao

  3. Phan hữu chiến Says:
    November 30th, 2016 at 10:23 pm

    Cảm ơn ad rất nhiều

  4. Hoàng Thị Hương Says:
    April 22nd, 2017 at 8:34 am

    Cảm ơn ad rất nhiều ạ!

  5. Đ.T.HOAN Says:
    June 12th, 2017 at 5:28 pm

    CẢM ƠN ANH NHIỀU, ANH VIẾT CHUẨN VÀ DỄ HIỂU !

  6. Mai Hoàng Says:
    April 15th, 2018 at 11:34 am

    Cảm ơn anh về bài viết rất súc tích và dễ hiểu. Nhưng phần viết về thông tin trên vỏ công chưa được bao quát. Trong giáo trình chuyên môn Hàng Hóa của ngành Kinh tế vận tải Biển trường Đại học Hàng Hải ở Hải Phòng có viết như sau, mong anh tham khảo để bổ sung vào bài nhé.
    Các dấu hiệu khai thác (Operational Markings): Được ghi ở ở cửa của các container
    Gồm 2 loại: Bắt buộc và không bắt buộc
    – Dấu hiệu bắt buộc: Tải trọng, cảnh bảo nguy hiểm về điện, ký hiệu container cao
    Trong đó, phần về Tải trọng bao gồm: Max Gross (Tare + Payload = Max Gross), Tare (trọng lượng chỉ phần vỏ của cont), Pay load (lượng xếp hàng cho phép), Cubic Capacity (dung tích hàng có thể chứa, áp dụng với hàng hóa được đóng trong thùng hoặc hộp) (khi ghi trên vỏ cont sẽ là CU.CAP. hoặc CUBIC.CAPA.). Phần về cảnh báo nguy hiểm điện gồm duy nhất ký hiệu hình tam giác viền đen nền trắng, in hình tia chớp điện bên trong. Phần dấu hiệu container cao là bắt buộc phải ghi với các container cao trên 8 ft 6 inch.
    Một vỏ cont phải luôn có các dấu hiệu bắt buộc trên.
    – Dấu hiệu không bắt buộc: Max net mass (khối lượng hữu ích lớn nhất và Mã quốc gia (country code)
    – Dấu hiệu tùy chỉnh: Biển chứng nhận an toàn CSC , Biển chấp nhận của Hải Quan, Ký hiệu của tổ chức đường sắt quốc tế UIC, Logo của hãng đăng kiểm, Test plate của đăng kiểm, dấu hiệu xếp chồng stacking height, tên hãng (vd: Maersk, MSC, tex,…), mác hãng chế tạo (CIMC, VTC…), Ghi chú vật liệu chế tạo vách container (corten steel) và hướng dẫn sửa chữa (…repaired only with corten steel), bảng vật liệu chế tạo các bộ phận container và các lưu ý, Thông tin về xử lý gỗ (ván sàn), Nhãn hàng nguy hiểm (nếu có hàng nguy hiểm ở trong cont). hết.
    Hình ảnh minh họa cho cửa của một container. Chí ít phải phải gồm các thông tin như thế này: https://containerauction.com/images/news_20130922_container-doors.jpg
    Google “container door”

Comments